Hooikoorts

Heeft u last van een verstopte neus of van niesbuien in het voorjaar en de zomer? Blijft u het liefst binnen wanneer uw vrienden lekker een terrasje pakken, het bos ingaan of gaan picknicken in de lente, omdat u last krijgt van tranende, rode ogen en een loopneus? Wanneer u deze klachten herkent, kan het zijn dat u allergisch bent voor gras- en/of boompollen. Dit wordt ook wel hooikoorts genoemd.

Allergie is een wereldwijd gezondheidsprobleem.

1 op de 8 mensen in Europa lijdt aan een graspollenallergie.

Wat is hooikoorts?

Allergische klachten aan de luchtwegen worden veroorzaakt door een reactie van het immuunsysteem na het inademen van stuifmeel, zoals graspollen die vrij rondzweven in de lucht. “Hooikoorts” is de alledaagse term die wordt gebruikt om deze allergische klachten te beschrijven, de medische naam is allergische rhinitis. De klachten die bij hooikoorts voorkomen (niezen, loopneus of verstopte neus etc) lijken erg op verkoudheidsklachten.

Ongeveer een kwart van de Europese bevolking heeft last van een inhalatieallergie. Voor deze patiënten is hooikoorts één van de belangrijkste redenen om contact op te nemen met een arts.

 

Het pollenseizoen

Grassen, bomen, planten en bloemen vormen in verschillende bloeiperioden stuifmeel (pollen). Deze bloeiperioden worden het “pollenseizoen” genoemd. Bomen als de berk, els en hazelaar bloeien al in januari of februari. De eerste graspollen worden al in mei door de wind verspreid. Er zijn grassoorten die tot in september stuifmeel afgeven. (On)kruiden bloeien vanaf mei tot november. Het pollenseizoen kan dus een groot deel van het jaar bestrijken. De bloeiperioden van de meest voorkomende soorten stuifmeel kunt u hier zien.

 

Pollenverwachting voor vandaag

De actuele pollenweerkaart

 

Klachten

Wanneer u een graspollenallergie heeft, heeft u vooral tijdens het graspollenseizoen klachten. U krijgt klachten wanneer stuifmeel via de slijmvliezen van de ogen en de luchtwegen uw lichaam binnenkomen. De meest voorkomende klachten zijn:

  • Loopneus
  • Verstopte neus
  • Niesbuien
  • Jeuk
  • Tranende en jeukende ogen
  • Kriebelhoest
  • Benauwdheid
  • Vermoeidheid
  • Concentratieproblemen
  • Slecht slapen
  • Hoofdpijn

De allergische reactie kenmerkt zich door een vroege en late reactie. Klachten zoals een loopneus, jeukende en/of tranende ogen, niezen, zijn onderdeel van de vroege reactie. Daarnaast kent een allergische reactie ook een late fase waarbij ontstekingscellen betrokken zijn. Deze ontstekingsreactie kan zich voordoen in zowel de bovenste als de onderste luchtwegen. De klachten die men hiervan kan ondervinden zijn een verstopte neus (bovenste luchtwegen), hoesten, piepende ademhaling (astma en/of bronchitis) die gepaard kan gaan met een gevoel van benauwdheid (onderste luchtwegen). Klachten van de bovenste luchtwegen kunnen zich uitbreiden naar de onderste luchtwegen.

De ernst van uw allergische klachten zal toenemen als er meer pollen in de lucht zijn. De hoeveelheid graspollen is het hoogst op warme dagen met een matige wind, gedurende de bloeiperiode van grassen (het graspollenseizoen). U kunt via het pollennieuws in de gaten houden hoe hoog de actuele pollenbelasting is.

 

Gewoon verkouden of toch een allergie?
Doe de Allergie Risico Check!

Zet nu de eerste stap in het herkennen van allergie. Weet binnen twee minuten of uw klachten veroorzaakt worden door een allergie. Na het invullen krijgt u direct de uitslag van de test en een advies wat u met deze uitslag zou kunnen doen. Indien gewenst kan de uitslag ook via email toegestuurd worden.

Doe de test


Hooikoorts en allergisch astma

Hooikoorts en allergisch astma zijn twee veel voorkomende allergische ziektebeelden. Deskundigen zijn het steeds meer eens dat hooikoorts en allergisch astma twee verschillende uitingen zijn van hetzelfde ziektebeeld. Beide aandoeningen veroorzaken klachten aan de slijmvliezen die de luchtwegen bekleden. Hooikoorts veroorzaakt klachten in het bovenste deel van de luchtwegen (bijvoorbeeld een ontsteking van het neusslijmvlies). De klachten bestaan uit een loop- of een verstopte neus, jeuk en niezen soms in combinatie met waterige en/of jeukende ogen.

Klachten bij hooikoorts en allergisch astma

Allergisch astma leidt juist tot klachten aan de lagere luchtwegen. Door ontstekingen vernauwen de vertakkingen van de longen, dit kan leiden tot benauwdheid (moeite met ademen), hoesten en “piepen”(piepende ademhaling). Ook komen klachten als hoofdpijn, slecht slapen en vermoeidheid vaak voor.

Omdat hooikoorts en allergisch astma deel uitmaken van dezelfde aandoening hebben veel mensen last van beide aandoeningen. Ongeveer 80% van de patiënten met allergisch astma hebben ook allergische rhinitis. Daarnaast is de kans om nieuwe allergieën (voor bijvoorbeeld huisstofmijt) te ontwikkelen groter als u ook hooikoorts heeft.

Kruisreactiviteit

Vaak reageren mensen met hooikoorts ook allergisch op bepaalde voedingsmiddelen, met name op groenten en fruit. Dit komt omdat de structuur van het stukje stuifmeelkorrel dat de allergische reactie veroorzaakt in pollen, lijkt op die in bepaalde voedingsmiddelen. Het immuunsysteem is niet in staat om deze zogenaamde allergenen van elkaar te onderscheiden en daardoor ontstaat ook een allergische reactie op die voedingsmiddelen. Mensen met een graspollenallergie reageren vaak ook allergisch op meloen, sinaasappel, tomaat, pinda’s en tarwe, dit heet kruisreactiviteit. Meer informatie kunt u hierover vinden bij kruisreactiviteit onder het kopje Wat is allergie?


Wat kan ik doen aan hooikoorts?
Hooikoorts is een aandoening die een grote impact op uw dagelijkse leven kan hebben. U kunt tijdens het pollenseizoen niet zomaar gaan en staan waar u wilt. Scholieren en studenten hebben de pech dat de examenperiode altijd in het pollenseizoen valt. Slechtere prestaties zijn niet ongewoon als gevolg van vermoeidheid en concentratieproblemen.

Een behandeling van hooikoorts kan bestaan uit een aantal stappen. Grofweg onderscheidt men:

  • Saneren; dit betekent het vermijden van allergenen, het niet in contact komen met gras- en/of boompollen die de allergische reactie veroorzaken. Het compleet vermijden van pollen is niet mogelijk omdat ze door de lucht worden verspreid. Er zijn wel adviezen om de blootstelling aan pollen zoveel mogelijk te beperken. Kijk hiervoor bij de handige tips aan de rechterkant.
  • Symptoombestrijding; bij een allergische reactie komt er in het lichaam een stof vrij die ‘histamine’ wordt genoemd. Histamine is de belangrijkste veroorzaker van de klachten bij een (inhalatie)allergie. De groep geneesmiddelen die wordt gebruikt voor het onderdrukken van de hooikoortsklachten heet symptomatica. Bij gebruik van deze medicatie wordt de werking van histamine geblokkeerd waardoor de klachten afnemen. Voorbeelden hiervan zijn antihistaminica en corticosteroïden. Meer informatie hierover vindt u onder het kopje Behandeling.
  • Allergie immunotherapie; door het inzetten van allergie immunotherapie wordt de onderliggende oorzaak van de allergie aangepakt. Doordat er steeds een bepaalde hoeveelheid van de stof waarvoor men allergisch is (allergeen) wordt toegediend, raakt het immuunsysteem gewend aan deze stof. Op den duur zal het immuunsysteem minder of niet meer reageren op het allergeen waarvoor het allergisch is waardoor men ook minder of geen last meer heeft van allergieklachten. Lees meer informatie over immunotherapie bij Behandeling

Bij welke allergiebehandeling u het meeste baat heeft, is afhankelijk van een groot aantal factoren zoals de aard en ernst van uw hooikoortsklachten, uw gezondheid, werkzaamheid en bijwerkingen van behandelingen en uw eigen voorkeur ten aanzien van bijvoorbeeld de toedieningsvorm.

 

Hooikoorts tijdens zwangerschap

Bent u zwanger en heeft u last van hooikoorts? Raadpleeg dan de volgende pagina ‘hooikoorts en zwanger‘ op de website 24baby.nl voor alternatieven voor hooikoortsmedicijnen en hulpmiddelen.

Onderzoek door TNS Nipo

Uit een onderzoek wat is uitgevoerd in Nederland door TNS Nipo (2015) is gebleken dat:

  • Bijna de helft van de hooikoortspatiënten zich weleens zorgen maakt om hun hooikoorts, met name dat hun leven minder plezierig wordt, dat zij hun werkzaamheden minder goed kunnen doen en dat zij in het hooikoortsseizoen minder vaak naar gezellige sociale afspraken kunnen gaan. Ze zijn bang dat de klachten ieder jaar erger worden.
  • Hooikoortspatiënten bereid zijn om meer te investeren in een behandeling als zij hiermee kunnen voorkomen dat de hooikoorts verergert en ze zodoende hun kwaliteit van leven kunnen verhogen.
  • Meer dan de helft aangeeft dat hooikoorts tijdens piekdagen (zeer) veel invloed heeft op hun dagelijkse activiteiten en werkzaamheden.
  • Hooikoortspatiënten aangeven dat de klachten kunnen leiden tot:
    – gemiddeld 10 nachten slecht slapen gedurende het pollenseizoen;
    – gemiddeld 6 dagen per jaar slechter kunnen presteren op school of op het werk (wat meer is dan één werkweek).
  • Meer dan de helft van de patiënten langer dan gewenst doorloopt bij ontevredenheid over hooikoortsmedicatie voordat men (terug) gaat naar de huisarts.

Dit onderzoek laat (wederom) zien dat hooikoorts als méér dan lastig wordt ervaren. Accepteer uw allergieklachten dan ook niet en overleg met uw behandelend arts wat u aan uw allergieklachten kunt doen. Ook wanneer u ontevreden bent over uw huidige allergiebehandeling.

Laatst bijgewerkt: 19 mei 2017